به گزارش اکو خوزستان؛ این مجموعه هماکنون به ریاست رحیم سیلاوی اداره میشود. وی پیش از این مسئولیتهایی از جمله ریاست اداره ارزیابی مخازن، سرپرست پروژههای مطالعات مهندسی مخازن، رئیس طرحها و پروژههای نفت و گاز در مدیریت برنامهریزی تلفیقی شرکت ملی نفت ایران، نماینده مدیریت برنامهریزی تلفیقی شرکت ملی نفت در طرحهای توسعه میادین نفت و گاز به روش IPC و کارشناس ارشد مهندسی عملیات مخازن را در کارنامه خود داشته است.
سیلاوی در گفتوگو با خبرنگار روابط عمومی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، به تشریح مهمترین برنامهها، دستاوردها، چالشها و چشماندازهای حوزه پژوهش و فناوری پرداخت که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
اهمیت پژوهش و فناوری و اقدامات نوین
اداره پژوهش و فناوری همواره با شناسایی چالشها و ظرفیتهای موجود در صنعت نفت، تلاش کرده است از طریق مطالعات پژوهشی و تحقیقات میدانی، راهکارهای نوآورانه و کاربردی ارائه دهد. در حوزههایی نظیر ثبت اختراع، اصلاح فرآیندهای عملیاتی و بهبود تأسیسات، مطالعات گستردهای انجام شده که حاصل آن تعریف و اجرای پروژههای متعدد پژوهشی بوده است.
به گفته رئیس اداره پژوهش و فناوری، یکی از اهداف اصلی این اداره، شناسایی پژوهشگران، شرکتها و مراکز علمی فعال در حوزههای تخصصی صنعت نفت و ایجاد بانک اطلاعاتی منسجم از ظرفیتهای علمی و فناورانه کشور است تا از توانمندیهای موجود در حوزههای سختافزاری، نرمافزاری و منابع انسانی به شکل مؤثرتری استفاده شود.
وی افزود: در سال گذشته و سال جاری، بازدیدهای میدانی متعددی از دانشگاههای کشور و مراکز علمی انجام شده تا ظرفیتهای پژوهشی و فناورانه آنان مورد ارزیابی قرار گیرد.
مهمترین چالشهای حوزه پژوهش و فناوری
سیلاوی، مهمترین چالش این حوزه را عدم شناخت کافی از ظرفیتهای موجود در کشور عنوان کرد و افزود: بسیاری از شرکتها و مجموعههای توانمند در حوزههای تخصصی صنعت نفت فعالیت میکنند، اما هنوز بهدرستی معرفی نشدهاند. از این رو شناسایی و شبکهسازی این ظرفیتها در اولویت برنامههای اداره پژوهش و فناوری قرار دارد.
هوش مصنوعی؛ ضرورت اجتنابناپذیر صنعت نفت
رئیس اداره پژوهش و فناوری با تأکید بر اهمیت هوش مصنوعی در صنایع پیشرو جهان اظهار داشت: امروز هوش مصنوعی به بخش جداییناپذیر فرآیندهای صنعتی تبدیل شده و صنعت نفت نیز از این قاعده مستثنی نیست.
وی از تعریف و اجرای چندین پروژه مبتنی بر هوش مصنوعی در زمینه بهینهسازی فرآیندها، ماشینهای دوار، مطالعات مخازن، تحلیل دادهها، پایش تجهیزات و توسعه چاههای هوشمند خبر داد و افزود: هدف ما حرکت به سمت هوشمندسازی زنجیره کامل تولید، از مخزن و چاه تا خطوط انتقال، تأسیسات و بخش صادرات است.
وی همچنین بر ضرورت بهروزرسانی سامانههای حفاظتی و امنیتی تأسیسات نفتی تأکید کرد و اذعان داشت: در این زمینه جلسات مشترکی با متخصصان حوزه امنیت و همکاران واحد حراست برگزار شده تا زمینه ارتقای سامانههای امنیتی فراهم شود.
بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها و دانشجویان
رحیم سیلاوی یکی از محورهای مهم فعالیت اداره پژوهش و فناوری را استفاده از ظرفیت اساتید دانشگاهها، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پایاننامههای دانشجویی عنوان کرد و اذعان داشت: بسیاری از مسائل و چالشهای صنعت نفت از طریق پایاننامهها و طرحهای پژوهشی دانشگاهی حل شده و صرفهجوییهای قابل توجهی را برای شرکت به همراه داشته است.
وی افزود: در حال حاضر بیش از ۱۶۰ پروژه دانشجویی فعال در حوزههای مختلف صنعت نفت در دست اجراست.
همکاری با شرکتهای دانشبنیان
رئیس اداره پژوهش و فناوری با اشاره به نقش مهم شرکتهای دانشبنیان در توسعه فناوریهای مورد نیاز صنعت نفت اظهار داشت: تاکنون ۲۹ پروژه «تولید بار اول» تعریف شده که اجرای آنها به شرکتهای دانشبنیان واگذار شده است و تعدادی از این پروژهها نیز با موفقیت به پایان رسیدهاند.
وی افزود: در حال حاضر ۱۹ شرکت دانشبنیان اجرای پروژههایی به ارزش تقریبی ۳.۵ همت را بر عهده دارند و شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب حمایت ویژهای از این مجموعهها به عمل میآورد.
دستاوردها و برنامههای آینده
سیلاوی از بررسی و ارزیابی پروژههای پژوهشی ۱۰ سال گذشته به عنوان یکی از اقدامات مهم این اداره یاد کرد و تصریح کرد: نتایج این بررسیها نشان میدهد حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد پروژههای پژوهشی به مرحله بهرهبرداری و اجرا رسیدهاند.
وی با اشاره به عملکرد اداره پژوهش و فناوری در سال ۱۴۰۴ افزود: در بخش پروژههای پژوهشی، ۱۴ عنوان پروژه تعریف شد که از این تعداد، ۱۱ پروژه منجر به انعقاد قرارداد گردید.
به گفته ايشان، در حوزه تولید بار اول نیز ۱۵ عنوان پروژه تعریف و ۷ قرارداد تولید بار اول با ارزشی بالغ بر یکهزار و ۷۰۰ میلیارد تومان منعقد شد که گامی مؤثر در مسیر بومیسازی فناوریها و حمایت از توانمندیهای داخلی به شمار میرود.
رئیس اداره پژوهش و فناوری شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب ادامه داد: در بخش پژوهانه، ۳۵ عنوان پروژه به تصویب رسید که قرارداد ۱۷ پروژه از میان آنها منعقد شد. همچنین در حوزه پایاننامهها و رسالههای تحصیلات تکمیلی، ۵۱ عنوان پروژه مصوب و قرارداد ۴۳ پروژه با دانشگاهها و مراکز علمی کشور منعقد شد که نشاندهنده تعامل گسترده صنعت و دانشگاه در مسیر حل چالشهای فنی و توسعه دانش بومی است.
وی با اشاره به پروژه ساخت توربینهای مورد نیاز صنعت نفت افزود: نمونهای از این دستاوردها هماکنون در واحدهای مارون ۱ و مارون ۴ نصب و راهاندازی شده است.
به گفته وی، یکی از برنامههای مهم آینده، تدوین نقشه راه پژوهش و فناوری بر اساس نیازهای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت شرکت و همسو با اهداف کلان تولید نفت و گاز است.
پژوهش در روزهای جنگ
رئیس اداره پژوهش و فناوری با اشاره به شرایط ویژه دوران جنگ ۴۰ روزه اظهار داشت: با وجود تعطیلی برخی مراکز علمی، محدودیتهای ارتباطی و افزایش هزینهها، روند اجرای پروژهها متوقف نشد و بیش از ۹۰ درصد کارکنان اداره پژوهش و فناوری با حضور مستمر در محل کار، روند اجرای پروژهها را پیگیری کردند.
وی افزود: در این مدت بازدیدهای میدانی و جلسات تخصصی نیز به منظور رفع مشکلات پروژهها ادامه داشت.
سخن پایانی
سیلاوی در پایان با تقدیر از تلاش کارکنان اداره پژوهش و فناوری تأکید کرد: همکاران این مجموعه از نیروهای متخصص و باتجربهای هستند که علاوه بر دانش فنی، باید با مباحث مالی، حقوقی، مدیریت پروژه و ارتباطات سازمانی نیز آشنایی داشته باشند.
وی تأکید کرد: پژوهش و فناوری صرفاً یک بخش پشتیبانی نیست، بلکه موتور محرک توسعه، نوآوری و بهبود فرآیندهای تولید در صنعت نفت است و توجه ویژه به این حوزه میتواند نقش تعیینکنندهای در تحقق اهداف کلان سازمان داشته باشد.
به قلم: محمدرضا محترم
Tuesday, 21 July , 2026